1

2

3

4

5

 

Czym jest lokata nocna ?

Niektóre banki oferują swym klientom tzw. lokaty nocne, których inna nazwa to lokaty overnight. Istotą lokaty nocnej jest to, że część środków na rachunku klienta (domyślnie połowa) jest w okresie nocnym przerzucana na specjalny rachunek techniczny, z którego nad ranem wraca na konto osobiste powiększona już o kwotę naliczonych odsetek. Klient może ustalić sobie tzw. kwotę progową, czyli powyżej której środki są przerzucane na lokatę nocną. W praktyce wygląda to np. tak, że jeśli klient posiada saldo na ROR 1000 zł, to 500 zł jest przerzucana na lokatę nocną. Jeśli jednak klient ustali kwotę progową na 700 zł, to na lokatę nocną przeznaczana jest tylko połowa z pozostałych trzysta złotych, czyli tylko 150 zł. Klient może taką lokatę zawiesić, wznowić lub nawet zlikwidować we własnym zakresie poprzez Internet, ale nie może wycofać środków z już istniejącej lokaty nocnej. W praktyce więc lokata nocna stanowi dodatkową formę oprocentowania konta osobistego, które może przekroczyć nawet 2% w stosunku rocznym. Sytuacja jest komfortowa – klient śpi, a pieniądze same pracują dla nas. Musimy jednak pamiętać, że w sytuacji, gdy robimy dużo operacji na koncie późno w nocy, to wskazane jest jednak zawieszenie lub likwidacja tej lokaty, żeby dysponować w momencie wykonywania operacji pełnią środków.

Na czym polega kapitalizacja odsetek ?

Zakładając pod uwagę założenie lokaty w danym banku, oczywiście najważniejszym kryterium dla nas jest jej oprocentowanie. Ważnym kryterium jest jednak także kwestia kapitalizacji odsetek. Polega ona na tym, że po określonym okresie kapitalizacji kwota lokaty zostaje powiększona o wartość naliczonych w tym czasie odsetek i w następnym okresie odsetki naliczane są już od powiększonej kwoty. Można wyróżnić zasadniczo trzy formy kapitalizacji odsetek: dzienna, miesięczna oraz po okresie obowiązywania umowy. Najkorzystniejsza dla klienta jest kapitalizacja dzienna odsetek, gdyż wtedy oprócz częstego powiększania kwoty lokaty o odsetki, z reguły kwota odsetek jest na tyle mała, że pozwala uniknąć podatku Belki. Zdecydowana większość oferowanych przez bank lokat oferuje miesięczną kapitalizacji odsetek, czyli nieco mniejsze zyski na takiej lokacie w porównaniu z lokatą o codziennej kapitalizacji odsetek niwelowane są przez trochę wyższe jej oprocentowanie. Z kolei kapitalizacja odsetek po okresie obowiązywania umowy jest stosowana zazwyczaj dla krótkoterminowych lokat jedno- lub dwutygodniowych. Można więc zauważyć, że zasady kapitalizacji odsetek są ważnym parametrem lokaty i powinny być przez nas rozpatrywane przy założeniu lokaty.

Formalności związane z założeniem lokaty

Ogólnie można przyjąć, że formalności związanych z założeniem lokaty jest bardzo mało, zwłaszcza w porównaniu z tymi, jakie musimy spełnić, chcąc uzyskać kredyt. Jeśli nie jesteśmy klientem danego banku, powinniśmy się pofatygować do niego z gotówką poupychaną po kieszeniach (przy wyższych nominałach nie jest to trudne), a następnie zarejestrować się u doradcy bankowego jako klient i wpłacić gotówkę do kasy. Niekiedy przy tej okazji stajemy się szczęśliwymi posiadaczami konta osobistego w tym właśnie banku. Jeśli mamy już konto osobiste lub ewentualnie oszczędnościowe i środki na nich, założenie lokaty staje się prostsze, bowiem wystarczy przelanie środków na rachunek lokaty. Jeśli mamy dostęp do bankowości internetowej lub mobilnej, założyć lokatę możemy całkowicie samodzielnie, bez udziału pracowników banku. Wymaga to zazwyczaj tylko kilku kroków, w tym oczywiście najważniejszego, czyli posiadania gotówki. Można więc zauważyć, że banki bardzo starają się nam jako klientom maksymalnie ułatwić zakładanie kont i lokat, natomiast już bezpowrotnie minęły czasy, w których łatwo było uzyskać kredyt. Jedynie jeszcze kredyt (limit) w koncie osobistym jest dość łatwo uzyskać, co wynika z jego istoty.

Na jaki okres udzielane są lokaty ?

Większość z nas, biorąc kredyt, stara się rozłożyć jego spłatę na jak najdłuższy możliwy okres. Wiąże się to z tym, że wtedy rata będzie niższa i będzie łatwiej znaleźć fundusze na spłatę. Inaczej ma się sytuacja odnośnie lokat. Wprawdzie można ulokować swe środki na długi czas w postaci dziesięcioletnich obligacji, jednak w praktyce lokaty bankowe nie są udzielane na czas dłuższy niż trzy lata, a w wielu bankach maksymalny czas trwania lokaty to dwa lata. Wynika to z kilku czynników. Ze strony klienta pojawia się kwestia płynności środków i związanej z nią możliwości wycofania lokaty przed końcem jej trwania, co zazwyczaj skutkuje albo utratą całości, albo choćby części odsetek. W tej sytuacji lepiej nie zamrażać swych środków na zbyt długi czas. Również bank woli często bardziej elastycznie traktować danego klienta w sensie możliwości oferowania mu specjalnych promocji. Warto też zauważyć, że dziś tempo obrotu gotówką i innymi aktywami finansowymi znacząco wzrosło, stąd pojawiły się dawniej bardzo rzadkie lokaty o okresie trwania krótszym niż miesiąc. Klienci banków mają dziś lepszą świadomość finansową, a ponadto niekiedy są przez banki rozpieszczani, co dotyczy również i oprocentowania lokat.

Czym są lokaty negocjowane ?

Bank oferuje także zazwyczaj swoim klientom lokaty negocjowane. Wymogiem możliwości ich oferowania jest wysoka kwota lokaty, której próg może się różnić w zależności od banku, ale wynosi minimum kilkadziesiąt tysięcy złotych. Dla klientów dysponujących taką gotówką oferowane są wyższe stawki oprocentowania niż w przypadku standardowych lokat. Ustalane są one w zależności od aktualnego oprocentowania środków na rynku międzybankowym, przy czym klient ma niekiedy również możliwość wpłynięcia na wysokość oprocentowania. Efektem tych dwóch czynników jest oprocentowanie o kilka dziesiątych lub nawet cały punkt procentowy wyższe od standardowego, co wydaje się niewielką różnicą, ale przy wysokiej kwocie lokaty ma znaczenie. Na przykład dla lokaty w wysokości 100.000 zł oprocentowanie wyższe o jeden punkt procentowy daje w skali roku tysiąc złotych więcej odsetek (pomijając podatek Belki). Z korzystnych efektów lokaty negocjowanej zadowolony jest klient, ale także bank, bo otrzymał pokaźny zastrzyk środków, które może przeznaczyć na akcję kredytową. Ciekawostką może być fakt, że niekiedy dla klienta może być korzystniejsze założenie lokaty promocyjnej, bo akurat w danym momencie może mieć ona oprocentowanie wyższe nawet od lokaty negocjowanej.

Lokaty standardowe a promocyjne

W ofercie każdego banku znajdują się dwa rodzaje lokat: lokaty standardowe oraz promocyjne. Lokaty standardowe znajdują się stale w ofercie banku już przez dłuższy czas, często od początku jego istnienia. Ich czas trwania stanowi z reguły wielokrotność miesięcy lub lat. Są to lokaty odnawialne o zazwyczaj stałym oprocentowaniu, którego stawka pozostaje na dość stabilnym w upływie czasu poziomie. Natomiast lokaty promocyjne charakteryzują się przede wszystkim tym, że powstają w miarę potrzeb chwili, głównie wtedy, gdy bank potrzebuje środków na finansowanie akcji kredytowej. W związku z tym ich okres trwania są dość dowolnie ustalany (np. lokata 102-dniowa), są nieodnawialne, a co najważniejsze dla klienta, ich oprocentowanie jest na ogół znacząco wyższe niż lokat standardowych o porównywalnym okresie trwania. Bank, poza pozyskaniem dodatkowych środków, ma też często na uwadze przyciągnięcie nowych klientów, których w obliczu dużej konkurencji najłatwiej przyciągnąć wysokim oprocentowaniem. Natomiast jeśli chce się takich klientów zatrzymać na dłużej, trzeba im zaproponować często dodatkowe korzyści, aby znowu nie wrócili do konkurencji. Każdy bowiem zadowolony z oferty banku klient ma swoich znajomych, którym może również dany bank polecić i w ten sposób wzrasta szansa na pozyskanie nowych klientów.

Jak uniknąć podatku Belki?

Podatek od zysków kapitałowych, zwany podatkiem Belki, wprowadzono głównie po to, aby opodatkować te pieniądze obywateli, które nie zostały przeznaczone na konsumpcję i nie podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednakże Polacy to pomysłowy naród i również bankowcy znaleźli sposoby, aby lokaty klientów nie były nim opodatkowane. Jednym z tych sposobów było wprowadzenie lokat z kapitalizacją dzienną. Wykorzystano tutaj przepis, że należny podatek kapitałowy w danym okresie zaokrąglano również w dół. Wskutek tego, jeśli należny podatek od danej lokaty w okresie dnia był mniejszy niż pół grosza, to zaokrąglano go do zera i w ogóle nie naliczano. Przy tym założeniu, jeśli (w zależności od stopy oprocentowania) kwota lokaty była niższa od 20 – 30 tys. zł, to w praktyce podatek nie naliczał się w ogóle. Oczywiście jednak państwo w końcu zorientowało się, że głownie z powodu rosnącej popularności tego typu lokat traci sporą część wpływów i opracowało zmianę przepisów, która wejdzie w życie na początku przyszłego roku. Zgodnie z nią podatek Belki będzie zaokrąglany tylko w górę, a więc lokaty z kapitalizacją dzienną stracą niedługo rację bytu. Niewątpliwie jednak w końcu pojawią się nowe pomysły na obejście tego podatku.

Wysokość stawek oprocentowania lokat

Każdy z nas niewątpliwie chciałby, aby posiadane przez niego pieniądze nie traciły wskutek inflacji. Stąd też jednym z najważniejszych kryteriów przy ocenie, czy warto danemu bankowi powierzyć pieniądze, będzie ustalenie, czy wysokość oferowanych przez bank odsetek przekracza aktualną stopę inflacji. Musimy przy tym pamiętać, że istnieje podatek od zysków kapitałowych w wysokości 19%, zwany potocznie podatkiem Belki, od nazwiska ministra finansów, który go wprowadził. Podatek ten jest automatycznie naliczany przez bank i umniejsza kwotę odsetek, które faktycznie doliczane są do naszej lokaty. Tak więc gdy lokata nominalnie oprocentowana jest w wysokości 5%, po uwzględnieniu podatku Belki jest faktycznie oprocentowana w wysokości 4,05%. Istotną kwestią jest również to, czy oprocentowanie przez okres trwania lokaty jest stałe, czy też zmienne. Oprocentowanie stałe zagwarantuje nam ściśle określoną kwotę odsetek niezależnie od zmiany oprocentowania przez bank, natomiast przy oprocentowaniu zmiennym wysokość odsetek będzie zależała od aktualnego oprocentowania. Lokaty o oprocentowaniu zmiennym z reguły wyjściowo mają wyższą stopę oprocentowania niż te o stałym, ale często oprocentowanie w trakcie trwania umowy może się zmienić na naszą niekorzyść.

Czym jest lokata bankowa ?

Chcąc ulokować swoje pieniądze na lokacie bankowej, oczywiście przychodzimy do danego banku, po uprzednim upewnieniu się, że jego oferta w tym zakresie nam odpowiada. Istotą lokaty jest to, że klient oddaje pieniądze bankowi na przechowanie, a bank zobowiązuje mu się w określonym czasie oddać powierzone mu pieniądze wraz z określonymi w umowie zawarcia lokaty odsetkami. Wiele lokat ma status odnawialnych, co oznacza, że po okresie obowiązywania umowy nie wygasają, tylko automatycznie są przedłużane na taki sam następny okres. Częstym w bankach zjawiskiem jest również to, że niezwłocznie po wygaśnięciu danej lokaty, zwłaszcza jeśli jej warunki były promocyjne w stosunku do standardowej oferty banku, klientowi proponowana jest kolejna lokata, z reguły również na promocyjnych warunkach. W okresie obowiązywania lokaty bank obraca powierzonymi mu pieniędzmi, przeznaczając je z reguły na udzielanie kredytów i z zarobionych z tego tytułu środków uzyskuje fundusze niezbędne do zapłacenia klientowi odsetek z tytułu lokaty. W związku z tym, że oprocentowanie kredytów jest znacznie wyższe niż lokat, banki, którym zależy na udzieleniu dużej ilości kredytów, oferują również swym klientom wysokie oprocentowanie lokat.

Gdzie mamy lokować pieniądze ?

Wielu ludzi i wiele rodzin żyje tylko z dnia na dzień, z trudem zaspakajając swoje potrzeby materialne. Wydają na życie wszystkie zarobione legalnie i na czarno pieniądze, a także zasiłki uzyskane od państwa. Jest oczywiste, że Ci ludzie nie są w stanie, a i często nie potrafią nic odłożyć. Jednak wielu spośród nas posiada ciężko wywalczone zaskórniaki. Powstaje pytanie, co można z nimi zrobić, aby nie traciły na wartości. Jest to o tyle istotne, że praktycznie z każdą chwilą pieniądze tracą na swej nominalnej wartości wskutek inflacji, nie ma więc sensu trzymanie ich w tzw. skarpecie. Nie jest również dobrym pomysłem przechowywanie większych kwot na koncie osobistym, gdyż są one symbolicznie lub wręcz w ogóle nie oprocentowane. Jednym z najlepszych sposobów pomnażania wartości pieniądza jest założenie lokaty bankowej przy jednoczesnym inwestowaniu części oszczędności w produkty bardziej ryzykowne, ale i bardziej zyskowne. Bardzo ważna dla sprawnego i w miarę możliwości pewnego sposobu pomnażania pieniędzy jest albowiem dywersyfikacja portfela oszczędności poprzez ich inwestowanie w różne instrumenty finansowe. Wtedy unikamy sytuacji, że wskutek słabej wartości tylko jednego składnika instrumentu finansowego mogą załamać się wszystkie nasze oszczędności, lub pozostać na tym samym poziomie, tracąc faktycznie wskutek inflacji na wartości.